Wie is … Pastoor Jo Janssen

Wie is toch die man met die forse inmiddels grijze wenkbrauwen en die woeste blik in zijn ogen. Wiens stem tijdens kerkelijke gezangen boven iedereen uit stijgt en met zijn opmerkingen soms op de tenen van anderen gaat staan.

We hebben het over de 77-jarige pastoor Janssen die na vooral een arbeidzaam leven als aalmoezenier in het leger inmiddels 22 jaar actief is als pastoor van de St. Petrusparochie in Bergen. En die zolang zijn gezondheid het toelaat, de kerkdeur nog niet achter zich dichttrekt. Zelf noemt hij zich een solist, een boekenman die hoopt dat zijn ogen het nog lang zullen blijven volhouden. Ook vindt hij zichzelf best een eigengereid kereltje die eigenlijk heel schuchter is maar wel een hoop lawaai maakt. Hoe het ook zij, de weg naar de kerk, naar het pastorale werk, had de in het Limburgse Helden geboren Jo Janssen al op jonge leeftijd gevonden.  

Misdienaar of koorzanger is hij nooit geweest tijdens de zondagen dat hij de Heldense kerk bezocht maar de liturgie en alles wat ze allemaal in de kerk deden, vindt hij allemachtig interessant. Ook vragen over het leven, over mens zijn en maatschappelijke vraagstukken triggeren de jonge Jo die het liefst zo snel mogelijk het beklemmende dorpsleven in Helden wil ontvluchten. Op 11-jarige leeftijd meldt hij zich bij de plaatselijke pastoor met de wens naar het seminarie in Rolduc te willen. Een wens die een jaar later in vervulling gaat.

Gedurende 12 jaar is Jo in Rolduc intern in opleiding geweest. Een periode die hij altijd als prettig heeft ervaren. “Ik heb me op het internaat enorm thuisgevoeld”, zegt Jo als hij terugkijkt naar die periode. Hij ontwikkelt daar in die gesloten gemeenschap van 350 leerlingen het overlevingsgevoel en de eigenschap om mee te gaan met de stroom zonder op te vallen. Een eigenschap die zeker van pas komt in zijn latere werkkring als aalmoezenier in het leger.
Maar eerst wordt hij na 2 jaar filosofie en 4 jaar theologie in 1968 tot priester gewijd en als kapelaan aangesteld in de St. Martinusparochie in Venlo. Jo: “Na zoveel boekjes en discussies wilde ik aan het werk. Voor de parochianen was het wel even wennen, toen ik met mijn Puch aankwam. Met de vrijheid van de jaren 60 nog in gedachten waren we heel makkelijk benaderbaar en stonden midden tussen de mensen. We waren ook de hele dag op straat en kwamen bij verenigingen en het politiebureau over de vloer.”

Dat pastoraal werk heeft hij 12 jaar gedaan totdat hij benaderd wordt om reserve aalmoezenier te worden. Eerst in Venlo, daarna in 1980 in Seedorf waar hij bij de Limburgse Jagers de vuurproef heeft doorstaan en met de soldaten zogezegd met de benen in de modder heeft gestaan. Seedorf was een goede leerschool want daarna mocht hij 4 jaar naar het verbindingsopleidingscentrum in het Gelderse Ede. Aansluitend werd hij gedurende 10 jaar als brigade aalmoezenier aangesteld in Assen. “In die tijd veranderde er veel in de krijgsmacht”, herinnert Janssen zich nog goed. “De dienstplicht verdween, er kwamen vrouwen en het leger kreeg te maken met vredesmissies. Wat is er dan geoorloofd? Hoe ga je om met geweld en hoe zorg je ervoor dat het individu niet het slachtoffer wordt van groepsgedrag? Als geestelijk verzorger ben je er voor de mens, voor de meest kwetsbaren.”

Naast het werk als aalmoezenier vervult Jo in de periode dat hij in Assen verbleef in het Drentse Beilen eveneens parochiewerk om zo de link met de burgermaatschappij te behouden als hij met pensioen gaat. Dat gebeurt in 1998, hij is dan 55 jaar.
In plaats van te gaan genieten van zijn vrije tijd besluit hij zijn pastorale werk weer op te pakken. Zijn keus valt op Noord-Limburg, op de gemeente Bergen waar een akelig, donker kil kerkgebouw met een scheve toren staat in een weinig bloeiende parochie. “Een hele uitdaging maar wel een parochie waar je met uitzondering voor het kerkbestuur overal gemakkelijk vrijwilligers voor krijgt.” Overigens was het kerkbestuur door het bisdom wel gewaarschuwd voor de komst van de eigengereide nieuwe pastoor. “Je krijgt er een die gaat echt niet voor het kerkbestuur opzij”, zo luidde de boodschap. In de praktijk viel dat volgens Janssen best wel mee want je moet wel samenwerken. “Je hebt die mensen, zo’n bestuur gewoon nodig.”
In eerste instantie ging hij voor 10 jaar maar dat is inmiddels 22 jaar geworden. Al die jaren heeft hij in zijn parochie veel losgemaakt en ook het nodige voor elkaar gekregen. Kijk naar de kerkgebouwen in zijn parochie en initiatieven zoals het Ontmoetingscentrum Bergen, de Vincentiusvereniging en het onlangs gestarte meldpunt.
Ondanks dat het kerkbezoek en sacramentsbediening sinds 2005 ook in zijn parochie steeds meer terugloopt, heeft hij daar niet zo veel moeite mee. Die secularisatie heeft naar zijn mening ook een louterende functie. “Veel meer mensen voelen zich bevrijd van het juk van de kerk.”
Dat kerk zijn krijgt naar zijn mening heel andere vormen. Dat duurt nog wel enige tijd. “De waarde van het verhaal en het mensbeeld en de waarheid in die geschriften is zo universeel en voor alle tijden en voor alle mensen. Iemand die het hart op de goede plaats heeft, snapt de bijbel van A tot Z. Het gaat niet alleen om kerkdiensten maar ook om sociale diakonale activiteiten die we veel te veel aan de overheid hebben overgelaten. Die maakt er af en toe maar een potje van! Daar moeten we op letten.” 

Ook interessant

Wie zijn … die ooggetuigen

Wie zijn … die ooggetuigen

Bij elkaar opgeteld zitten er 337 levensjaren aan één tafel. Vier ooggetuigen van verschillende vliegtuigcrashes en ieder met een eigen verhaal. Voordat op woensdag 4 maart het herdenkingsmonument 'Wing of Freedom' aan de Ontginningsweg in Bergen wordt onthuld...

Wie is … Bert Timmermans

Wie is … Bert Timmermans

De nieuwe gemeentesecretaris van Bergen, Bert Timmermans beleeft deze week zijn eerste werkweek op het gemeentehuis. Hij volgt tijdelijk secretaris Will Scheepens op. Als gemeentesecretaris staat Timmermans aan het hoofd van de ambtelijke organisatie. Daarnaast is hij...

Wie is … René Brienen (VIDEO)

Wie is … René Brienen (VIDEO)

WELL - “Dit is het mooiste plekje aan de Maas. Dat gevoel, hè, dat willen we onze gasten die van heinde en verre komen, ook meegeven.”René Brienen vertelt graag over zijn passie. “Maar”, zegt hij erbij, “koken op topniveau mag geen doel op zich zijn. Het...

door | jan 23, 2020 | Gemeente Bergen, Krant, Wie is...

Auteur: Chris Smits

Deel dit bericht